TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Một nụ cười trong cả một đời

Mokugen được xem là không bao giờ cười, cho đến ngày cuối cùng trước khi chết. Khi giờ chết đã gần kề, thiền sư nói với các đệ tử: “Các con đã học với thầy hơn 10 năm. Hãy cho thầy thấy cách các con biểu hiện Thiền. Ai trình bày được điều đó rõ ràng nhất sẽ là người kế vị thầy và nhận y bát của thầy.”

Mọi người nhìn khuôn mặt nghiêm trọng của Mokugen, nhưng không ai trả lời.

Encho, một đệ tử đã theo thầy nhiều năm, bước đến bên giường. Encho đẩy chén thuốc đến trước vài phân. Đây là câu trả lời của Encho cho câu hỏi của thầy.

Khuôn mặt của thầy càng thêm nghiêm trọng. “Con chỉ hiểu vậy thôi sao?” thầy hỏi.

Encho với tay và đẩy chén thuốc ngược lại chỗ cũ.

Một nụ cười đẹp nở trên mặt Mokugen. “Thằng nhóc này,” thầy nói với Encho. “Con ở với thầy mười năm và vẫn chưa thấy cả người của thầy. Lấy y bát của thầy đi. Nó là của con.”

 

Bình:

• Truyền y bát là truyền áo và bát (khất thực) lại cho người thừa kế.

• Chỉ một cử chỉ đẩy chén thuốc giản dị. Rất khó cho người ngoài cuộc biết được ‎ý của hai người. Ta chỉ có thể đoán mà không thể chắc.

Đẩy chén thuốc đến trước, có thể có hai ý nghĩa hơi khác nhau:

1. “Đây là câu trả lời của con. Thầy uống thuốc đi.”

2. Nhưng có thể là Encho chẳng trả lời gì cả, chẳng hề quan tâm đến câu hỏi của thầy, mà chỉ đẩy thuốc cho thầy vì thầy đang bệnh: “Thầy uống thuốc đi.”

Số (1) có nghĩa là: “Câu trả lời của con là ‘sống ở đây, lúc này.’ Thầy đang bịnh thì uống thuốc.”

Số (2) có nghĩa là Encho không trả lời gì cả, không hề quan tâm đến câu hỏi một tí nào. Encho thực sự đang sống ở đây lúc này, và đang thực sự bảo thầy uống thuốc đi.

• Và thầy hỏi: “Con chỉ hiểu vậy thôi sao?”

Nếu Encho đã có ý trình bày “cái hiểu” trong trả lời Số (1), thì có lẽ là Encho đã gật đầu: “Dạ đúng rồi thầy.”

Nhưng Encho đã chẳng trả lời gì cả, đã chẳng có “ý hiểu” gì trong đầu cả. Encho chỉ đẩy thuốc cho thầy uống, và thầy không uống, cho nên Encho chỉ mang chén thuốc để lại chỗ cũ.

Tức là:

1. Encho có một tâm hoàn toàn rỗng lặng, không hề bận tâm đến chuyện đạt Thiền, hay chuyện thừa kế.

2. Encho chỉ sống “Ở đây, lúc này.” Thầy đang bệnh thì đưa thuốc cho thầy uống. Thầy không uống thì lấy lại. Vậy thôi.

Và đó là Thiền.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

 

A Smile in His Lifetime

Mokugen was never known to smile until his last day on earth. When his time came to pass away he said to his faithful ones: “You have studied under me for more than ten years. Show me your real interpretation of Zen. Whoever expresses this most clearly shall by my successor and receive my robe and bowl.”

Everyone watched Mokugen’s severe face, but no one answered.

Encho, a disciple who had been with his teacher for a long time, moved near the bedside. He pushed forward the medicine cup a few inches. This was his answer to the command.

The teacher’s face became even more severe. “Is that all you understand?” he asked.

Encho reached out and moved the cup back again.

A beautiful smile broke over the features of Mokugen. “You rascal,” he told Encho. “You worked with me ten years and have not yet seen my whole body. Take the robe and bowl. They belong to you.”

 

Annotation:

• Transferring robe and bowl to a student is a teacher’s act of choosing his successor.

• The act of moving the bowl of medicine back and forth is difficult for an outsider to understand. We can guess the meaning, but we cannot be sure.

Pushing the medicine bowl forward to the teacher may have 2 slightly different meanings:

1. “This is my answer. Please take your medicine.”

2. But it is possible that Encho did not answer at all. He was simply not concerned about his teacher’s question and merely pushed the medicine bowl to Mokugen because Mokugen was sick.

The first scenario means: “My answer is ‘live now and here.’. You are sick, take your medicine.”

The second scenario means Encho did not answer at all—he was not concerned about the question. Encho simply lived “now and here”, and simply asked the teacher to take the medicine.

• And the teacher asked: “Is that all you understand?”

If Encho did have an intention to express his understanding as in the first scenario, then Encho would have nodded: “Yes, that is correct, master”.

But Encho answered nothing, expressing no understanding on his part. Encho only pushed the medicine to his teacher to drink, and the teacher didn’t drink, so Encho took the Medicine back.

That means:

1. Encho’s heart/mind was completely empty. He was concerned neither about obtaining Zen nor about succession.

2. Encho simply lived “now and here”. His teacher was sick, Encho gave the teacher medicine. The teacher didn’t drink the medicine, so Encho took the medicine back. That was it.

And that was Zen.

(Tran Dinh Hoanh translated and annotated)

# 34
Next story #35: Thiền từng phút – Every-minute Zen

Tháng Hai 6, 2010 - Posted by | Buddhism, Inspiration, Thiền | , ,

10 phản hồi »

  1. rất hay ^^

    Phản hồi bởi V | Tháng Năm 29, 2010

  2. Đọc chuyện này em nhớ những chuyện hay xảy ra với mọi người mặc dù những người ấy không biết thế nào là thiền,khi một đưa trẻ đang bla bla chuyện ở lớp lúc đang ăn , mẹ hay bố đã nói: con đang ăn đấy ,ăn đi.Khi nhân viên đang lo lắng không biết có làm xong dự án không, sếp bảo : lập xong bảng tính này đi.Khi Phật tử nói về Cực lạc, thầy bảo: niệm Phật đi.Hic.

    Phản hồi bởi phonglan | Tháng Chín 30, 2011

  3. Theo em nghĩ, Thiền có lẽ khó mà hiểu được nhất thời hay làm được, nhưng hiện tại là thứ ta có thể nắm bắt được dễ hơn nhiều và gần gũi hơn, thực tế hơn. Nếu Thiền là một đỉnh cao trong cuộc sống, thì hiện tại đơn giản trước mắt là chân núi mà ta phải bắt đầu đi để lên tới đỉnh. Không có mở đầu thì sao có thể tới đích và hiểu được nó?

    Phản hồi bởi thiết kế nội thất đẹp | Tháng Chín 30, 2011

  4. Hi TKNTĐ,

    Bắt đầu Thiền cực dễ. Chỉ ngồi thẳng lưng, yên lặng, hít thờ và chú ý đến hơi thở của mình, để tâm trí được ngơi nghỉ tĩnh lặng 15, 20 phút mỗi ngày. Đó là chân núi đó. Nếu ngồi trên xe bus, có thể tập trung vào hơi thở như thế trong cả đoạn đường. Hay buổi trưa giờ nghỉ trong sở, ngồi trên ghế nhắm mắt tập trung vào hơi thở 15, 30 phút. (99 phần trăm người Thiền trên thế giới chỉ làm có vậy).

    Phản hồi bởi Trần Đình Hoành | Tháng Chín 30, 2011

  5. Em cũng nghĩ nó dễ, nhưng phải tập trung vào nhịp thở và tư thế mới làm được, chứ thường thì không để ý làm như vậy, toàn ngồi siêu vẹo thở ngắn thở dài than thở không à. Ý nghĩa của thiền thực sự là gì thì em….không biết. Mà 24h một ngày em ngồi giỏi lắm có…24 phút thôi🙂

    Phản hồi bởi thiết kế nội thất đẹp | Tháng Chín 30, 2011

  6. Hi TKNTĐ,

    Lúc đầu chỉ cần ngồi thẳng lưng. Nhưng sau đó chỉ tập trung vào hơi thở thôi. Chỉ tập trung vào 1 chuyện. (Nếu lưng có xiêu vẹo sau đó thì kệ nó). Vậy thôi.

    24 phút là khá đó. Vì ta có thể làm chỉ 15 phút. Hay chỉ 5 phút nếu không có thời gian.

    Bắt đầu đi, làm với thời gian mình có. Đừng đòi hỏi mình quá đáng.

    Phản hồi bởi Trần Đình Hoành | Tháng Chín 30, 2011

  7. Anh Hoành có đọc Tro rơi trên thân Phật của thiền sư Sùng Sơn chưa? Em thấy rất hợp.

    Phản hồi bởi Nguyễn Sỹ Cường | Tháng Mười Hai 15, 2011

  8. Hi Cường,

    Mình chưa được đọc “Tro rơi trên thân Phật’. Tìm ở đâu để đọc đây?

    Phản hồi bởi Trần Đình Hoành | Tháng Mười Hai 20, 2011

  9. Dạ chính xác là “Rơi tro trên thân Phật”. Ở Saigon có đó anh, không biết anh Hoành có ở đây không em sẽ tặng anh 1 cuốn🙂 Và cũng muốn được học hỏi đàm đạo thêm cùng anh ít nhiều…

    Dạ anh có thể nghe trước ở đây ha (nhưng đương nhiên đọc sẽ thú vị hơn nhiều🙂

    http://www.phapgioi.com/tangthan/index.php/sach-noi-pg/phat-phapco-ban-doc/1082-roi-tro-tren-than-phat.html

    Chúc anh và gia đình mùa Giáng sinh an lành.

    Phản hồi bởi Nguyễn Sỹ Cường | Tháng Mười Hai 25, 2011

  10. Em doc truyen nay rat nhieu lan, hom nay moi hieu duoc, cam on anh rat nhieu !

    Phản hồi bởi Ba Di | Tháng Hai 19, 2013


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: