TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Lĩnh Nam Chích Quái – Truyện hai bà Trinh Linh họ Trưng

Đền thờ Hai Bà Trưng ở huyện Mê Linh, Hà Nội

(Miếu nay ở cửa sông Hát, huyện Phúc Lộc)

Theo truyện Hai bà Trưng trong sách Sử Ký thì hai bà họ Trưng, chị tên Trắc, em tên Nhị, người làng Mê Linh huyện Phong Châu, là con gái của Hùng tướng ở Giao Châu. Xưa, chị gã cho Thi Sách ở huyện Ô Diên. Hai bà tính tình dũng cảm, giỏi về sách lược, có sức giải quyết mọi việc. Lúc đó, Thứ Sử Giao Châu là Tô Định tham tàn, bạo ngược, dân chúng khôn khổ vô cùng. Người chị tức giận, cùng em là tên Nhị dấy quân nổi lên đánh đuổi Định, chiếm cứ Giao Châu. Các huyện Cửu Chân, Nhật Nam và Hợp Phố đều theo về với hai bà, chiếm đóng 65 thành trì ở đất Lĩnh Nam. Hai bà lên ngôi làm Việt Vương, đóng đô ở Ô Diên.

Tô Định thua chạy về Nam Hải. Vua Quang Vũ nhà Hán nghe tin, biếm đày Tô Định, rồi sai Mã Viện, Lưu Long hai tướng đem quân đến Lạng Sơn. Hai bà quyết chiến chống cự suốt năm liền. Sau vì Mã Viện binh đông, sức mạnh, hai bà lui về chống giữ đất Cấm Khê. Binh yếu, thế cô, hai bà chết ở trong trận. Dân Phong Châu thương mến, lập đền thờ cúng ở cửa sông Hát. Dân chúng gặp phải tai nạn, đến cầu xin, đều rất linh ứng.

Thời vua Lý Anh Tông gặp phải hạn hán, sai thiền sư Uy Tịnh đến cầu đảo thì mưa gió ào ạt rơi xuống. Vua mừng rỡ, bỗng nhiên nằm ngủ mộng thấy hai thần nhân áo mão tề chỉnh, cưỡi đoàn ngựa sắt, đi trong mưa. Vua hỏi thì thần nhân đáp rằng: “Thiếp là hai chị em họ Trưng, vâng lệnh Thượng Đế đến làm mưa”. Vua muốn hỏi tiếp thì thần nhân cản lại. Vua tỉnh dậy cho sắc phong, lập miếu thờ rất chu đáo. Sau hai bà báo mộng, muốn lập đền thờ ở làng Cổ Lai, vua nghe lời và sắc phong hai bà là “Trinh Linh nhị phu nhân”. Đời Trần sắc phong thêm làm: “Trinh Liệt Chế Thắng Thuần Trinh Bảo Thuận”. Đến nay, hương khói vẫn không dứt.

(Nguyễn Hữu Vinh dịch)

Bình:

• Theo “Concise History of the World” (Tóm Tắt Lịch Sử Thế Giới) của National Geographic, USA, trang 93, thì Hai Bà Trưng là hai vị vua nữ đầu tiên trên thế giới, trước đó chỉ thấy các vua nam.

• Truyện này không nói gì đến việc Tô Định giết chồng của Trưng Trắc. Đa số truyện về Hai Bà Trưng đều viện l‎ý do là vì Tô Định giết chồng Trưng Trắc nên hai bà nổi loạn. Lý do này rất đáng nghi ngờ vì:

1. Một phụ nữ, chỉ vì muốn trả thù chồng mà nổi loạn, thì vẫn không thể đủ sức để kéo cả nước cùng đi theo. Tính lãnh đạo phải có sẵn, và nhân dân đi theo thường là do một điều gì lớn hơn là tư thù cá nhân.

2. Đặt lý do trả thù chồng vào truyện là đặt cuộc khởi nghĩa vào văn hóa chồng chúa vợ tôi của Trung quốc–Phải là “trả thù cho chồng” thì cuộc khởi nghĩa mới có chính nghĩa; tự phụ nữ đứng lên cứu nước thì không đủ chính nghĩa.

• Nói rằng văn hóa Việt Nam cổ đại là văn hóa mẫu hệ; nhân dân không quen với nếp sống phụ hệ do Trung quốc áp đặt, nên theo hai nữ vương khởi nghĩa thì hợp lý luận hơn.

(Trần Đình Hoành bình)

Advertisements

Tháng Tám 5, 2010 - Posted by | Lĩnh Nam Chích Quái, Văn Hóa | ,

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: