TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Lĩnh Nam Chích Quái – Truyện Đại Thần Vương Hồng Thánh

Đình Lương Sử thờ Phạm Cự Lượng ở Hà Nội

Theo sách Sử ký thì Vưong họ Phạm, tên là Cự Lượng.

Thời Lý Thái Tông (1), vì phủ Đô hộ (2) có nhiều vụ án còn tồn nghi, các quan Sĩ Sư (3) không xử được minh bạch, vua lập bài vị trong miếu thờ ở ngục thất, nhờ uy của thần linh để cho những kẻ tham lam, dối trá phải sợ sệt. Bèn đốt hương thơm, tắm rửa sạch sẽ, cầu đảo với thượng đế. Đêm đến, vua mộng thấy một sứ giả mặc áo đỏ nói rằng: “Thượng Đế có lệnh, cho Phạm Cự Lượng làm minh chủ ở phủ Đô hộ”. Vua hỏi rằng: “Người đó là ai? Có chức vụ gì, làm quan ở đâu?”. Sứ giả trả lời: “Đó là viên Thái Úy họ Phạm của Vua Lê Đại Hành, là người hết lòng trung thành với vua. Đến khi mất, Thượng Đế xét thấy có công, bổ vào làm Trung Ty Thượng Thư. Theo như trật cũ, đứng đầu việc xét xử các nghi án trong dân gian”. Nói xong thì biến mất.

Vua Thái Tông tỉnh dậy, hỏi với kẻ tả hữu. Mọi người trả lời rằng: “Đó là người hiền, là cháu của vị quan mục châu Võ Yên là Phạm Chiêm, con của Tham Chánh Phạm Man, em của Đô Úy Phạm Doanh. Phạm Chiêm phò Ngô Vương (4), có công dẹp giặc, được phong làm Đồng Giáp Tướng Quân; Phạm Man phò Nam Tấn Vương (5), được vinh thăng làm Tham Chánh Đô; Phạm Doanh phò vua Đinh Tiên Hoàng. Phạm Cự Lượng thì phò vua Lê Đại Hành, có công lao lớn, được phong làm Thái Úy”. Vua Thái Tông hiểu rõ, bèn phong cho thần là “Hồng Thánh đại vương” để coi việc xét xử (6). Đêm ấy, Vua Thái Tông mộng thấy một người mặc áo mũ làm quan tề chỉnh tới lạy tạ trước sân đình. Tỉnh dậy, vua lại càng thấy lạ, sai người soạn văn, khắc lên bia đá để ghi lại sự việc và để làm tỏ rõ sự tích kỳ lạ của vị thần linh này.

Chú Thích:

1) Lý Thái Tông là vị vua thứ 2 của triều Lý, con của vua Thái Tổ Lý Công Uẩn, tên là Phật Mã, lên ngôi năm 1028 và mất năm 1053.

2) Phủ Đô Hộ: là cơ quan coi việc hình án. Đô Hộ phủ vốn là tên gọi cơ quan chuyên việc cai trị của các triều đại Tuỳ, Đường… Các triều Đinh, Lê, Lý vẫn giữ tên Đô Hộ Phủ, nhưng chỉ chuyên việc hình án.

3) Sĩ Sư: tên chức quan coi việc hình án trong phủ Đô Hộ.

4) Ngô Vương tức là Ngô Quyền

5) Nam Tấn Vương: tức là Ngô Xương Văn, con thứ hai của Ngô Quyền.
Theo Việt Sử Lược thì Nam Tấn Vương húy là Xương Văn, con thứ hai của Ngô Quyền. Năm niên hiệu Càn Hựu (950) nhà Hán, Xương Văn phế bỏ Dương Bình Vương rồi lên ngôi, xưng là Nam Tấn. Đến năm thứ nhất niên hiệu Quảng Thuận (951) đời Chu Thái Tổ, Xương Văn sai sứ đi rước anh mình là Xương Ngập về, cùng coi việc nước. Ngập xưng là Thiên Sách. (Nguyễn Hữu Vinh dịch)

6) Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (bản hợp khảo của Chen Ching Ho, Tokyo University, 1984) thì:..Vào năm Đinh Sửu, niên hiệu Thông Thụy năm thứ 4 [năm 1037] (Tống Cảnh Hựu năm thứ 4), mùa đông tháng 12, đóng thuyền Nhật Quang. Dựng đền thờ Hoằng Thánh Đại Vương (弘聖大王). Trước đây, vua thấy phủ Đô Hộ còn nhiều nghi án, quan Sĩ Sư không xử đoán được, muốn tỏ rõ sự linh thiêng, sáng suốt để làm tiệt hết kẻ gian trá, vua bèn tắm gội sạch sẽ, đốt hương thơm khấn cầu Thiên Đế. Đêm ấy, vua nằm mộng thấy sứ giả mặc áo đỏ, vâng lệnh thượng đế đến ban sắc, cho Phạm Cự Lượng làm chức “Đô Hộ phủ Ngục Tụng Minh Chủ”. Vua hỏi sứ trời rằng: “Người ấy là ai? Hiện đang giữ chức gì của ta?”. Sứ giả nói: “Người ấy là Thái Úy triều Lê Đại Hành”. Nói xong thì biến mất. Vua tỉnh dậy, gọi các quan vào hỏi, phong cho Cự Lượng tước Vương, sai quan Hữu Ty dựng đền ở phía tây cửa Nam, suốt năm cúng tế. Hoành Thánh sau đổi thành Hồng Thánh (洪聖大王).. (Nguyễn Hữu Vinh dịch)

(Nguyễn Hữu Vinh dịch)

Bình:

• Ngày xưa vua quan tâm đến công lý đến mức nếu người sống giải án không xong, vua phải nhờ đến thần linh giúp một tay.

Ngày nay “chạy án” trở thành một loại thương mãi thường xuyên. Công lý là một dấu hỏi lớn. Người sống không mang lại công lý được. Có lãnh đạo nào biết là phải thành tâm trong việc lấy lại công lý cho người dân (đến mức như là nhờ thần linh phù hộ) không? Khi lãnh đạo thực tâm muốn mang lại công lý, thì thực tâm sẽ tự làm thành việc.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

Advertisements

Tháng Tám 13, 2010 - Posted by | Lĩnh Nam Chích Quái, Văn Hóa | ,

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: