TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Lục độ balamật – Tinh tấn

tinhtan

Chào các bạn,

Hôm nay chúng ta nói đến hạnh tinh tấn.

Tinh tấn là một lòng chuyên cần, ròng rã tiến tới.

Hạnh tinh tấn của Lục độ là “Chánh tinh tấn” của Bát chánh đạo được Đức Phật giải thích:

Này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh tinh tấn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

(i) với mục đích khiến cho các ác, bất thiện pháp từ trước chưa sanh không cho sanh khởi, khởi lên ý muốn, cố gắng, tinh tấn, sách tấn, trì tâm;

(ii) với mục đích khiến cho các ác, bất thiện pháp đã sanh được trừ diệt, khởi lên ý muốn, cố gắng, tinh tấn, sách tấn, trì tâm;

(iii) với mục đích khiến cho các thiện pháp từ trước chưa sanh nay được sanh khởi, khởi lên ý muốn, cố gắng, tinh tấn, sách tấn, trì tâm;

(iv) với mục đích khiến cho các thiện pháp đã được sanh có thể duy trì, không có lu mờ, được tăng trưởng, được quảng đại, được tu tập, được viên mãn, khởi lên ý muốn, cố gắng, tinh tấn, sách tấn, trì tâm.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là chánh tinh tấn. (Xem Kinh Tương Ưng Bộ, Chương 45.8.VIII. Phân Tích (S.iv,8) ).

Sau này vào thời Đại Thừa, ý niệm “ngăn chặn các pháp ác, phát triển các pháp lành” vẫn là ý niệm chính của hạnh tinh tấn trong Lục độ Balamật, nhưng con đường Bồ tát thì đương nhiên có ý niệm trung tâm “vì lợi ích của chúng sanh, giúp mọi chúng sanh đều được giác ngộ”(Xem Kinh Bồ tát thiện giới, Phẩm 13, Tinh tấn độ)

Và tinh tấn còn có nghĩa là ròng rã tu tập tất cả Lục độ balamật, cũng như mọi pháp tu khác mà Bồ tát nhập môn đã học và sẽ học.

Kinh “Bồ tát Thiện giới” nói đến 10 cách thức tu luyện tinh tấn:

1. Thích nghi: Bồ Tát tùy bệnh, để dùng đúng thuốc. Khi tham dục nổi lên, tu quán bất tịnh (quán sự ô nhiễm). Khi giận hờn nổi lên, tu quán từ bi. Khi tâm si mê nổi lên, quán mười hai nhân duyên. Khi tâm tán loạn nổi lên, tu quán sổ tức (hơi thở) và quán Giới phân biệt để phá kiêu mạn… Như thế gọi là tinh tấn thích nghi.

2. Tu tập: Siêng năng không phải ở quá khứ hay tương lai, mà luôn “ở đây lúc này.”

3. Chẳng động: Tu hành lục độ trong tất cả mọi lúc trong ngày, trong cách sống hàng giây của mình, đó là Chẳng động.

Tất cả mê lầm, tất cả nghiệp ác, tất cả tà kiến, tất cả khổ não không làm lay động, thế nên cũng gọi là Kiên cố, là Trang nghiêm mạnh mẽ, và còn gọi là Biết khắp tất cả, vì biết các thuật thế, xuất thế gian.

Còn được gọi là Đầy đủ phương tiện, vì làm nhân duyên tu đạo chân thật.

Còn gọi Chân thật, vì được nghĩa thật.

Còn gọi Rộng rãi, vì trong tất cả thế gian, không gian đều không nghỉ…

Còn gọi Điều phục, vì siêng tu tinh tấn không sanh kiêu mạn.

Bảy việc như thế nuôi lớn pháp lành, cho nên gọi là tinh tấn nắm giữ pháp lành.

4. Giữ vững: Bồ Tát thường gần gũi thầy và các bậc trưởng thượng, siêng tu tập kinh văn và các pháp tu, tinh tấn thực hành, nghe nhận lời dạy. Đây gọi là Tinh tấn giữ vững.

5. Tất cả thời gian: Bồ Tát tâm không nghiêng ngã, khi nên tu Chỉ thì tu pháp Chỉ. Lúc nên tu Quán liền tu pháp Quán, hoặc nên tu Xả thì tu pháp Xả. Đây là tinh tấn trong tất cả thời gian.

6. Duyên ba tướng: Bồ Tát khéo biết Định, Huệ, Xả. Lúc nào cũng đồng tu cả ba tướng. Khi nhập Thiền, trụ Thiền, xuất Thiền không mất chánh niệm, hết lòng tinh tấn. Đây gọi là tinh tấn duyên ba tướng.

7. Chẳng bỏ: Bồ Tát nghe sự siêng năng tinh tấn chẳng thể nghĩ bàn của Phật. Bồ Tát, nghe điều ấy rồi tâm không xem thường, tâm không buồn rầu, không cho vừa đủ. Đây gọi là tinh tấn chẳng bỏ.

8. Chẳng tán loạn: Bồ Tát luôn điều phục các căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), điều phục các thức (nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức), ăn uống vừa đủ, cuối đêm thức dậy, dốc lòng chẳng loạn, chẳng để phóng túng, nghiêm cẩn suy cứu, phát sức tinh tấn, siêng tu nghĩa thật, tâm không điên đảo, tùy thuận đường tu… Như thế gọi là Tinh tấn chẳng tán loạn.

9. Chế ngự: Bồ Tát tinh tấn không gấp, không chậm. Sự nghiệp gầy dựng theo đó thực hành. Đây gọi là tinh tấn chế ngự.

10. Hướng đến Bồ Đề (Giác ngộ): Tất cả tinh tấn của Bồ Tát đều hướng về Vô thượng Bồ Đề.

Bởi siêng tu tấn, cho nên đầy đủ tinh tấn của sáu pháp ba la mật. Vì hướng về Bồ Đề, tinh tấn là nhân duyên gần gũi hơn hết, không gì trên nổi, không gì qua nổi. Bởi vậy Như Lai nói trong các kinh: “Này A Nan Đà, siêng tinh tấn mau được vô thượng chánh đẳng, chánh giác”.

Chúc các bạn luôn tinh tấn.

Mến,

Hoành

Các bài cùng chuỗi:

– Lục độ balamật – Bố thí
– Lục độ balamật – Trì giới
– Lục độ balamật – Nhẫn nhục
– Lục độ balamật – Tinh Tấn
– Lục độ balamật – Thiền định
– Lục độ balamật – Trí tuệ

Tháng Bảy 9, 2015 - Posted by | Buddhism, Thiền, Văn Hóa | , , ,

Chưa có phản hồi.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: