TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Lục độ Balamật – Thiền định

thiền

Chào các bạn,

Hôm nay chúng ta nói về hạnh thiền định của Lục độ.

Thiền là Dhyana trong tiếng Phạn. Người Trung Hoa đọc là Ch’anna, rồi rút ngắn lại thành Ch’an. Tiếng Việt trước kia đọc là Thiền na, ngày nay là Thiền. Người Nhật đọc là Zen. Tiếng Anh là meditation, và Zen.

Dhyana, cũng như meditation, có nghĩa là chăm chú, quán chiếu, vào một đề tài nào đó. Như vậy, dù Thiền là vô niệm trong tâm, thì khởi thủy Thiền vẫn là tập trung tâm ta vào một điều, như là hơi thở hay quán một điều gì đó. Nhất tâm bất loạn – đưa tâm về một điểm để không còn loạn xạ, rồi từ đó mới đến vô niệm – không còn tư duy nào.

Định là Samadhi trong tiếng Phạn. Samadhi có nghĩa là (1) đến với nhau thành một mối, hay nối mọi thứ với nhau vào một mối, (2) nắm được toàn vẹn hay nắm được chân lý, (3) trạng thái quân bình của tâm trí. Định trong tiếng Hán và tiếng Việt có nghĩa là đứng một chỗ (như định cư), chân lý (như định đề).

Định là mức cao nhất của Thiền. Thiền đến mức cao thì đạt định. Vì thế trong Bát Chánh Đạo, chánh định là nhánh cuối cùng.

Theo truyền thống Nguyên Thủy thì có 4 mức thiền:

1. Sơ thiền: ta gạt bỏ mọi tham lam, ham muốn, sân hận, phiền não… nói chung là gạt mọi thứ ra khỏi đầu. Và ta đạt được hỷ (tâm thoải mái) lạc (thân thoải mái), nhưng ta vẫn còn tìm kiếm hỷ lạc và suy nghĩ.

2. Nhị thiền: Khi tâm đã định, ta có hỷ lạc nhờ định, không còn tìm kiếm và suy nghĩ gì.

3. Tam thiền: Ta “ly hỷ trú xả”, tức là buông xả hỷ trong tâm, chỉ còn lạc trong thân. Chánh niện tỉnh giác – hướng về thức tỉnh.

4. Tứ thiền: Ta xả luôn lạc trong thân, xả tất cả, xả cả ý niệm thanh tịnh. Không còn vui, không còn khổ, tâm thuần tịnh trong sáng.

(Xem thêm chi tiết ở đây)

Mọi người xưa nay xem bốn mức độ trên đây như là bốn mức độ lúc ngồi Thiền. Và đúng như thế. Nhưng Thiền là sống, chẳng chỉ là lúc ngồi Thiền. Cho nên bốn mức Thiền bên trên cũng là bốn mức sống Thiền trong mọi lúc trong ngày:

– Ở mức đầu, bạn phải cố gắng gạt mọi tham sân si phiền não ra ngoài và cố tĩnh lặng trong ngày. Tâm và thâm được hân hoan.

– Ở mức hai, bạn không còn bị tham sân si phiền não tấn công bạn nữa, bạn được hân hoan trong tâm và thân, nhờ tâm bạn đã định.

– Ở mức ba, bạn không cần hưởng thụ cảm giác hân hoan trong tâm nữa, tâm bạn tỉnh thức.

– Ở mức bốn, bạn xả bỏ mọi hưởng thụ hỷ lạc (cả tâm lẫn thân), không nghĩ đến thanh tịnh. Bạn vượt lên trên khổ và vui. Tâm bạn hoàn toàn thanh tịnh.

Tùy theo tu tập bạn sẽ ở mức nào. Ở mức thứ tư thì bạn đã là A la hán, Bồ tát.

Chúc các bạn luôn sống Thiền.

Mến,

Hoành

Các bài cùng chuỗi:

– Lục độ balamật – Bố thí
– Lục độ balamật – Trì giới
– Lục độ balamật – Nhẫn nhục
– Lục độ balamật – Tinh Tấn
– Lục độ balamật – Thiền định
– Lục độ balamật – Trí tuệ

Advertisements

Tháng Bảy 10, 2015 - Posted by | Buddhism, Thiền, Văn Hóa, Zen | , , ,

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: