TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Thiền tâm

ngoithien

Chào các bạn,

“Thiền tâm” là trái tim Thiền. Mình muốn nói đến trái tim của người đã đạt được Thiền, mà không nói đến chỉ ngồi Thiền.

Nói đến thiền tâm là điều quan trọng, vì mình đã biết nhiều người ngồi thiền hằng ngày, viết cả sách thiền, và nhiều vị sư chức vị rất cao, thế nhưng trong ứng xử thì đầy tham sân si, chẳng khác người chưa hề biết Thiền là gì. Điều rất rõ là ngồi Thiền hằng ngày 30 năm, 40 năm cũng không giúp bạn được chút nào, nếu bạn không nắm được yếu tính của Thiền. (Xem Không có từ tâm).

Trước hết các bạn cần nhớ là từ “ngồi thiền” hiện nay được sử dụng cho bất kì ai ngồi xếp bằng hít thở. Nhưng thật ra ngồi yên hít thở như thế có rất nhiều trường phái – thiền Phật giáo, khí công võ học, nhiều trường phái yoga với nhiều lý thuyết khác nhau.

Tuy nhiên từ “Thiền” thường được hiểu là “Thiền Phật giáo”, và vì thế rất nhiều người lẫn lộn Thiền Phật giáo với đủ mọi loại ngồi Thiền khác.

Nói đến Thiền Phật giáo thì chúng ta phải nắm được yếu tính của Phật pháp thì mới nắm được yếu tính của Thiền. Yếu tính của Phật pháp là:

1. Vô chấp: không bám vào đâu, không dính vào đâu, không vướng vào đâu, không trụ vào đâu. Không bám vào cả “tôi”, không bám vào tham sân si của tôi, đó là vô ngã.

2. Vô thường: tất cả mọi sự đều thay đổi liên tục, không có gì đứng yên. Chính vì vây mà bám vào điều gì cũng chỉ là bám vào ảo tưởng.

3. Niết Bàn: Lửa đã tắt – hoàn toàn tĩnh lặng. Không bám vào đâu, không chấp vào đâu. Tâm hoàn toàn rỗng lặng và tự do hoàn toàn, không còn bị tù ngục bởi điều gì.

Ba điểm trên là 3 điều trong Kinh Tam Pháp Ấn, con dấu triện của Phật pháp. Ngoài ra còn một điểm quan trọng bàng bạc trong Phật pháp đó là:

4. Từ tâm: Yêu thương tất cả mọi người, yêu thương tất cả mọi chúng sinh. Ngồi Thiền hằng mấy mươi năm mà thiếu từ tâm, tâm phân biệt vẫn tràn đầy, thì tâm của mình vướng mắc nhiều quá, không thể đạt được Thiền.

Cả bốn điểm trên có thể tóm gọn thành 2 điểm: (1) tâm rỗng lặng không vướng mắc, và (2) yêu thương mọi chúng sinh.

1. Ngồi Thiền, như vậy, trước hết là tập để tâm rỗng lặng không vướng mắc. Khi chúng ta ngồi hít thở, tập trung vào hơi thở, hay khi ta ngồi để “quán” (nhìn) một điều gì đó trong tâm – quán thân, quán cảm xúc, quán tư duy, quán các pháp — đó là khi ta tập trung tâm trí vào một điểm để tâm không chạy tán loạn. Đó gọi là “nhất tâm bất loạn” – một tâm không loạn động.

Đến một lúc nào đó công phu đã cao, ta có thể không cần tập trung vào điều gì mà tâm vẫn hoàn toàn tĩnh lặng. Đó là đã đến lúc hoàn toàn rỗng lặng, vô niệm, vô tâm. Tức là từ “nhất tâm” ta đi đến “vô tâm”, “vô niệm”.

2. Từ tâm: Ngồi Thiền là một kỹ thuật tập luyện để tâm được tĩnh lặng và rỗng lặng, nhưng đối với cuộc đời chúng ta vẫn cần có một cái nền: Đó là yêu thương mọi chúng sinh. Chúng ta không thể ngồi Thiền với thái độ “chỉ là luyện tập cho tôi”.

Bồ tát, ngay từ đầu bước chân trên đường Bồ tát, là đã “phát tâm bồ đề” – khởi phát tâm nguyện tu tập để giải thoát cho mình và giải thoát cho mọi chúng sinh. Đây là một tâm nguyện của ý chí, nhưng chúng ta cần hiểu sâu sắc cái “khổ” của mọi chúng sinh để có thể thực sự yêu thương mọi chúng sinh sâu sắc, không phân biệt tốt xấu, thiện ác, bạn thù.

Điều này rất quan trọng, vì nếu không phát triển từ tâm hằng ngày, thì các phương pháp Thiền chỉ còn là các phương pháp thể dục, chẳng ăn nhập gì đến trái tim của bạn, như chúng ta đã nói khi mới vào bài này.

Tóm lại, trái tim Thiền là trái tim rỗng lặng, hoàn toàn không vướng mắc, và đầy từ tâm cho mọi chúng sinh.

Các bạn tập Thiền Phật giáo là để luyện cho được hai điều này, đừng đi lạc.

Chúc các bạn luôn tinh tấn.

Mến,

Hoành

Bài cùng chuỗi:

© copyright 2016
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Tháng Ba 10, 2016 - Posted by | Buddhism, Thiền, Văn Hóa, Zen | , , ,

Chưa có phản hồi.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: