TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Hạnh phúc là gì và ở đâu?

 
Chào các bạn,

Đương nhiên hạnh phúc (happiness) là điều mọi chúng ta đều muốn, dù ta định nghĩa hạnh phúc là gì.

Nhưng hạnh phúc là gì?

Hạnh phúc là một cái gì đó ta có thể ôm ấp? Ta có thể cầm hạnh phúc và đưa vào mình, như Adam ăn trái cấm trong Vườn Địa Đàng không? Đương nhiên là không, vì hạnh phúc không phải là một vật.

Hạnh phúc có thể là một ý niệm? Nhưng ta có thể mang ý niệm về hạnh phúc vào đầu và tin rằng ta được hạnh phúc không? Như là, mang ý niệm về cô Thủy vào đầu và tin rằng ta đã hạnh phúc vì có cô Thủy trong đầu? Nếu đây là hạnh phúc thì là hạnh phúc giả tạo và nếu bạn không có đau khổ vì chuyện gì khác, thì e rằng bạn đang có bệnh tâm thần với cô Thủy trong đầu.

Hạnh phúc là một trạng thái tâm lý? Như là say ma túy, cảm như người lâng lâng tuyệt vời, không còn quan tâm đến điều gì khác? Chà, có nhiều người thích ma túy, hay rượu bia, hay những chất hóa học làm say, để mua vài phút “hạnh phúc”, và sau đó thì khốn khổ cả ngày, nếu không là cả đời.

Tình yêu cho ta hạnh phúc? Vâng, tình yêu cho ta hạnh phúc và thiên đàng… cho đến khi cãi nhau và rã đám. Có thể là địa ngục theo sau.

Nhiều chúng ta biết hạnh phúc không có ở ngoài đâu mà tìm. Tất cả mọi thứ ở đời – tiền bạc, địa vị, danh tiếng, tình yêu – đều không mang đến hạnh phúc, vì nếu mang được thì những người giàu có, địa vị cao, danh tiếng lớn, chẳng người nào tự tử. Nhưng thực tế họ tự tử rất nhiều – nhiều người tự tử rõ ràng, nhiều người khác tự tử chậm bằng nghiện ma túy, nghiện rượu, hay hành hạ trái tim mình đến bệnh hoạn.

Hạnh phúc ở bên trong ta? Vậy thì hạnh phúc ở đâu trong ta? Làm sao mà chụp nó được?

Nếu ta tìm, thì cũng chẳng thấy hạnh phúc ở đâu trong ta cả. Và chẳng ai biết hình thù nó thực sự thế nào?

Thế thì làm sao nắm được hạnh phúc?

Chúng ta không thể nắm được hạnh phúc, vì hạnh phúc chẳng là cái gì, như trái cam hay như một ý tưởng, để mà có thể nắm bắt.

Hạnh phúc không phải là điều gì ta có thể có.

Hạnh phúc là KHÔNG CÓ những cái làm ta đau khổ,
như là buồn, lo, sợ, giận, ghét, tham, ganh tị, kiêu căng, ngu dốt…

Nói chung, những điều làm ta mất bình an, mất an lạc (mất an bình và vui vẻ), những điều ta không muốn có mà vẫn cứ đến, những điều đó làm ta đau khổ, không hạnh phúc.

Nếu những điều đau khổ đó không có nữa, thì ta vui vẻ thường trực. Vui vẻ thường trực, mà nhà Phật hay dùng từ “an lạc” để nói, chính là hạnh phúc.

Điều này quan trọng để nhớ: “Hạnh phúc không phải là điều gì để ta có thể nắm bắt. Hạnh phúc là không có khổ.” (Chữ “khổ” đây là từ của nhà Phật trong Tứ Diệu Đế – Bốn Chân lý Vi diệu: khổ, tập, diệt, đạo – khổ, nguyên nhân khổ, khổ có thể diệt, con đường diệt khổ).

Nhưng “khổ” là cái gì, để ta diệt?

Khổ vì tiền, khổ vì tình, khổ vì tài sản, khổ vì sắc đẹp… Vậy bỏ hết các thứ này đi thì hết khổ?

Coi như là đi tu trong chùa nếu ta bỏ hết những thứ đó. Nhưng vào chùa ta vẫn có thể háo danh, ham chức, kiêu căng, si mê, bốc láo…, đây là những thứ làm ta khổ trong đầu. Bỏ chúng đi thì hết khổ?

Chà, ngay cả giáo pháp, lời Phật dạy, quy luật chùa, giới luật tu… cũng có thể làm ta bám vào đó mà si mê và thành vừa kiêu vừa dốt, đó là khổ. Vậy ta phải bỏ luôn cả giáo pháp, lời Phật dạy, quy luật chùa, giới luật tu… để được hạnh phúc?

Bỏ hết thế thì còn gì? Sao mà sống?

Bỏ hết các thứ đó thì ta thành Bồ tát và được an lạc vĩnh cửu của Bồ tát. Nếu ta không chết sớm sau khi bỏ mọi thứ!

Mấu chốt là ở chỗ này. Nhiều thứ trên đời ta cần để sống, như tiền bạc, nhà cửa, áo quần, xe cộ. Nhiều thứ ta phải chấp nhận có dù muốn hay không, như là danh tiếng khi nhiều người biết đến ta, chức vụ khi được mời làm việc quan trọng giúp nước… Bỏ hết mọi thứ này thì e rằng không sống được.

Và đây là tinh yếu của Bát Nhã Tâm Kinh: Bỏ mà giữ, giữ mà bỏ.

Tức là, những thứ gì cần ở đời, hay đời tự đưa đến, thì cứ giữ đó mà dùng để giúp người giúp đời. Nhưng đừng bị dính vào chúng, tức là không bám vào chúng, không khát khao chúng, không chấp vào chúng. Đó là giữ mà bỏ, bỏ mà giữ.

Đó là vô chấp. Không bám vào đâu.

Đó là vô trụ. Cánh chim tự do đậu khắp nơi, nhưng chẳng dính cứng (bám trụ) vào nơi nào, nên cánh chim được tự do.

Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm. Không trụ vào đâu, thì sanh tâm Bồ Đề. (Kinh Kim Cang).

Tóm lại:

– Hạnh phúc không phải là có gì, mà là không có khổ.

– Bám vào điều gì trên đời, từ vật chất đến tư tưởng, đến giáo pháp, giới luật, Bồ tát, Phật… đều là khổ.

– Không bám vào điều gì, thì có mà không có. Có mọi thứ, nhưng không bám, nên có mà không có. “Không có” thì tâm rỗng lặng, giác ngộ, an lạc.

Đó là hạnh phúc trường tồn.

Chúc các bạn luôn hạnh phúc.

Mến,

Hoành

© copyright 2017
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Advertisements

Tháng Chín 6, 2017 - Posted by | Buddhism, Thiền, Văn Hóa, Zen | , , , , , ,

%(count) bình luận »

  1. Bồ tát!

    Bình luận bởi Thành | Tháng Chín 6, 2017


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: