TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Tâm là chủ

 
Chào các bạn,

“Tâm là chủ” có rất nhiều tầng sâu sắc. Thỉnh thoảng gặp cơ hội, các bạn sẽ khám phá ra một tầng mới. Nhưng để giản dị hóa vấn đề lúc này, mình nói ra đây hai khía cạnh chính của “tâm là chủ.”

Thứ nhất, trong đời sống của bạn, tâm của bạn là chủ. Điều này nói nghe có vẻ như rất tự nhiên và dễ hiểu, nhưng đa số các bạn, và đa số người trên thế giới, vẫn không nắm được (dù mọi người vẫn nghĩ rằng vừa nghe qua là đã nắm được).

Tâm là chủ, có nghĩa là điều gì không phải tâm bạn cũng đều không là chủ. Tiền bạc, nhà cửa, xe cộ, bằng cấp, chức vụ, tình duyên, con cái, tôn giáo, văn hóa… Chẳng có gì là chủ đời bạn. Tâm bạn là chủ đời bạn. Nếu chủ mà yếu ớt thì đời bạn yếu ớt.

Tâm phải vững, chắc chắn, mạnh mẽ, tĩnh lặng, yêu thương. Mọi thứ khác, tiền bạc, nhà cửa, bằng cấp… là từ tâm mà ra.

Ngay cả khi bạn nói Chúa làm chủ đời bạn, điều này vẫn có nghĩa là “tâm bạn là chủ”. Ví dụ: Chúa làm chủ đời bạn, Chúa đưa đường dẫn lối cho bạn gặp cha, gặp soeur, dạy bạn đủ điều. Bạn nghe rồi và tâm bạn vẫn cứ tiếp tục làm ăn trộm, thì Chúa cũng chịu thua. Chúa có thể dẫn bạn đi đường đúng, đi hay không vẫn là tâm bạn quyết định. Không có chuyện đổ mọi chuyện lên đầu Chúa, kể cả chuyện bạn trộm cắp.

Thứ hai, “tâm là chủ” có nghĩa là tâm bạn là chủ thế giới của bạn. Mình đã viết trước đây: “Mỗi người chúng ta có một thế giới của mình – gia đình, bạn bè, sở làm, hàng xóm, những con phố ta qua thường xuyên, những quán ăn ta ăn thường xuyên, những người ta gặp thường xuyên — tất cả những gì thường xuyên đó là thế giới của ta. Và ta là gốc của thế giới của ta. Nghĩa là, ta có ảnh hưởng cực lớn lên bản chất của thế giới đó.”

Nếu ta dữ dằn, thế giới của ta thành căng thẳng, thù nghịch. Nếu ta tiêu cực, thế giới của ta thành ảm đạm, xấu xí, tồi tệ. Nếu ta yêu người, thế giới của ta đầy yêu thương. Nếu ta tích cực, thế giới của ta đầy ánh mặt trời. Tâm của ta ảnh hưởng lên thế giới của ta, và thế giới của ta phản ánh tâm ta.

Nhưng “thế giới của ta” còn lớn hơn cả đoạn mình mô tả bên trên. Thế giới của ta thực sự là cả thế giới, cả vũ trụ này. Vì mỗi người chúng ta chỉ thấy cả thế giới, cả vũ trụ là thế giới của ta. Ta chẳng có một hình ảnh thế giới nào khác trong tâm trí. Trong mắt ta, chỉ có một thế giới, không có thế giới của tôi và thế giới của người khác. Cho nên rất nhiều trường phái triết lý duy tâm Đông Tây xưa nay chỉ nói giản dị và chính xác là: “Tâm ta tạo ra thế giới”, mà không cần nói đến chữ “của ta.”

Nghĩa là, nếu ta tiêu cực, ta chỉ thấy cả thế giới tiêu cực, không có hình ảnh thứ hai. Ngược lại, nếu ta tích cực, ta thấy cả thế giới tích cực. Hay nói một cách khác, tâm ta tạo ra nhãn quan – cái nhìn và cái thấy – của ta.

Một ví dụ khác là, nếu bạn mang kính màu đỏ, bạn thấy chính bạn và cả thế giới đều đỏ. Mang màu xanh, thì bạn thấy chính bạn và cả thế giới đều xanh. Cặp kính đeo mắt là tâm bạn.

Cách nhìn chính xác về chính mình và về thế giới là kính mắt không màu, để có thể nhìn mọi sự “như nó là” (as it is). Cặp kính không màu đó là tâm tĩnh lặng – không có xung động nào tạo sóng hay tạo màu lên kính.

Và đây là điều sống chết mà nhiều người chẳng hiểu: Nếu bạn từ tấm bé đã mang kính màu đỏ lên mắt 24 giờ một ngày (kiểu như contact lenses), thì cho đến 50 tuổi bạn cũng chẳng biết gì khác ngoài thế giới màu đỏ. Nghĩa là bạn bị cầm tù trong cái nhìn nhuộm đỏ mà bạn chẳng biết, vì bạn chẳng biết thế giới có thể thấy khác đi. Đó là tình trạng của đại đa số người bị giam cầm trong tham sân si của mình cả đời mà hoàn toàn không biết mình đang bị cầm tù, chỉ vì không biết được có một đời sống có thể khác. Đó là lý do tại sao rất nhiều người được nghe giảng cả đời mà vẫn chẳng thể thấy đường.

Thế thì làm sao mà cứu chữa họ được?

Chỉ có một cách. Nếu bạn muốn dạy họ, họ phải tin bạn đến mức sẵn sàng luyện tập để bớt tham, bớt sân, bớt si, và yêu người hơn. Tức là làm cho màu đỏ nhạt đi từ từ. Nếu họ kiên nhẫn nghe lời bạn, thì một lúc nào đó họ sẽ nhận ra là thế giới có thể có một màu khác màu đỏ, và rõ ràng sáng sủa hơn, nếu ta bớt tham sân si và ta yêu người hơn.

Nhưng làm sao để họ nghe bạn từ đầu, trong khi họ chẳng biết là họ đang bị cầm tù, và lời nói của bạn họ nghe như truyện Tề Thiên?

Có hai yếu tố: Số một là duyên – đến giờ duyên đủ cho họ thấy, thì họ sẽ nghe bạn để thấy. Số hai là tình yêu – nếu họ biết là bạn yêu họ, thì có lẽ họ sẽ lắng nghe.

Mình lệ thuộc vào số hai này rất nhiều. Mình biết là mình rất yêu các bạn và rất muốn các bạn thử làm theo những điều mình chỉ. Vì sao? Chẳng vì sao cả. Chẳng có lý do gì khác. Mình cảm thấy thương các bạn như là em của mình, chẳng vì Chúa bảo vậy hay Phật bảo vậy. Chỉ vì trái tim mình bảo vậy. Chẳng có lý do chính đáng nào khác. Mình chẳng có mong cầu gì khác.

Và mình vẫn tin là mình cứ nói mãi, viết mãi, sẽ có những em của mình hiểu mình, dù rằng có thể nhiều em chẳng bao giờ hiểu.

Tình yêu không bao giờ thất bại. 1 Corinthians 13:8.

Chúc các bạn luôn tĩnh lặng để thấy rõ chính mình và mọi sự.

Mến,

Hoành

© copyright 2018
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Advertisements

Tháng Mười Hai 17, 2018 - Posted by | Buddhism, Thiền, Văn Hóa, Zen | , , , ,

3 phản hồi »

  1. Chào chú. Con chỉ có một chút vướng mắc trong lòng cần chú giúp con lời khuyên (nếu chú không phiền). Con đang khủng hoảng niềm tin trầm trọng. Người con không quen biết cũng có thể dè bỉu con mọi lúc, mọi nơi, theo dõi con, coi con như người điếc, gọi con là tự kỷ nhưng con biết con chỉ hướng nội thôi. Con phải làm sao?

    Bình luận bởi utitgg | Tháng Ba 9, 2019

  2. Hi utigg,

    Chú không biết nhiều chi tiết về vấn đề của cháu nên không chỉ gì chi tiết được.

    Nhưng điều đầu tiên cháu cần hiểu là mọi người trên đời đều bị nhiều khác bình phẩm, chê bai, chỉ trích đủ thứ. Chẳng hơi đâu mà quan tâm. Mọi người trưởng thành đều đã học được cách phe lờ – ai nói gì thì cũng phe lờ, như là không nghe thấy – thế thì mình mới sống thoải mái được.

    Nếu ai nói gì mình cũng bị bức xúc thì đó là mình chưa trưởng thành. Người càng trưởng thành càng phe lờ giỏi, nếu không thì cả thế giới chết hết vì bức xúc rồi. Thiên hạ thường chẳng thể biết mình, cho nên luôn có nhiều người phê phán mình. Đời nó vậy. Và ai cũng hiểu như vậy, để mà phe lờ.

    “Trưởng thành là giỏi phe lờ”. Cháu nhớ câu này.

    Nếu mình không trưởng thành mà cứ để ý lời thiên hạ phê phán, thì đó là vấn đề rất lớn – không trưởng thành được. Vấn đề này còn lớn hơn là tự kỷ hay hướng nội.

    Còn hằng ngày, giả sư các bạn thích chơi đá bóng, cháu cũng muốn đi theo nhưng không muốn đá, thì ngồi xem, chẳng ai bắt mình phải đá. Người chơi cũng muốn có người xem vậy, và mình cổ vũ mọi người đang chơi. Hoặc, nếu muốn yên lặng và không muốn xem, thì cầm theo quyển sách ngồi đó đọc sách. Mặc dù mình không xem chăm chú và chỉ đọc sách, nhưng minh ngồi đó thì cũng là cách mình “cùng chơi với các bạn kiểu của mình”. Mọi người sẽ hiểu.

    Có lẽ cháu nên có một hai cuốn sách để trong một túi xách mang theo người như thế, để khi muốn ngồi chung với mọi người nhưng không muốn chơi chung thì mang sách ra đọc, mọi người từ từ sẽ tôn trọng mình. Cứ nói: “Tớ muốn thấy các cậu chơi, nhưng tớ mê đọc sách.”

    Ngồi nói chuyện một bàn, thì mình cứ ngồi yên lặng nghe, thì thường là cũng chẳng ai làm phiền mình. Từ từ mọi người biết tính mình thì cũng thích mình. Thường thì người ta phục những người yên lặng. Lâu lâu mỉm cười vì ai nói gì đó hay hay, cũng được. Hoặc thỉnh thoảng nói một câu hai ba chữ, cũng chẳng sao. Mình cứ sống theo kiểu của mình, rồi khi nào thích hoạt động chung với các bạn thì làm, không thì thôi. Như vậy có lẽ là mình và mọi người đều thoải mái.

    Cháu thử rồi cho chú biết.

    Chú Hoành

    Bình luận bởi Trần Đình Hoành | Tháng Ba 9, 2019

  3. Cám ơn lời khuyên chân thành của chú. Con sẽ áp dụng thử lâu dài. Trước đây vẫn làm nhưng thỉnh thoảng lại thấy hơi buồn chú ạ. Nhưng không sao, con sẽ thử lại.

    Bình luận bởi utitgg | Tháng Ba 10, 2019


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: