TRẦN ĐÌNH HOÀNH

on Buddhism

Vô chấp và xả bỏ

 
Chào các bạn,

Đa số tín đồ Phật giáo không hiểu vô chấp và luôn tưởng vô chấp là xả bỏ, và ý niệm xả bỏ nghĩa là điều gì không tốt, tiêu cực, làm mình căng hay tức giận hay lo lắng… thì đừng ôm vào đầu, xả bỏ đi.

Nhưng đây không đủ là Phật pháp. Có thể nói là 1/10 của Phật pháp mà thôi. Đúng ra, đây là tâm lý phổ thông – bất kì nhà tâm lý học nào, hay thầy tư duy tích cực hạng bét nào, hay bất cứ bạn nào viết trên Internet, cũng đều nói được như thế: “Ôi, mấy cái chuyện không quan trọng đó mà, ôm vào đầu làm chi cho mệt, gạt nó ra ngoài đi cho khỏe.” Đây là tâm lý phổ thông, không thật sự là Phật pháp.

Vô chấp của nhà Phật là không bám cứng vào bất kì điều gì trên đời – tốt xấu, thiện ác, hay dở, kể cả Phật pháp, kể cả Phật, kể cả Niết Bàn… Điều này được tóm tắt trong câu: “Ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm” (Không trụ vào đâu, thì sanh tâm [Bồ đề]) của Kinh Kim Cang.

Trụ là đứng cứng một chỗ, như trụ tấn, hay phòng thủ cứng tại một chỗ như: “Anh trụ tại huyện này, tôi giữ sư đoàn xa đây một chút, dụ cho tụi nó tấn công anh, tôi sẽ đến bao vây tụi nó, hai gọng kềm – trong đánh ra, ngoài ép vô.”

Trụ tức là chấp, tức là bám cứng vào một chỗ nào, vào một điều gì. Vô chấp (vô trụ) là không bám vào điều gì ở đời (dù rằng có thể dùng mọi thứ trên đời, tùy lúc).

Các quý vị đi chùa chỉ nghĩ vô chấp là xả bỏ điều gì xấu, như nghiện rượu, hay giận, hay tự ái, hay chấp nhất, hay phàn nàn… Và quý vị bám cứng vào giáo lý, như:

– Ăn chay (ăn rau) triệt để, và xem người không ăn chay là người có tội sát sinh. Đây là chấp hàng đại gia. Phật giáo nguyên thủy ăn đủ thứ sinh vật, chứ không ăn chay kiểu chỉ ăn rau. Các quốc gia ở vùng lạnh và sa mạc, người ta phải ăn thịt hay ăn cá, vì sa mạc và sống du mục thì chẳng có rau để ăn, vùng băng tuyết cũng chẳng có rau, vùng lạnh thì chẳng có rau mùa đông và cuối thu. Ăn rau có thể tốt cho sức khỏe trong một số trường hợp, nhưng đừng nói cả thế giới có tội vì rất nhiều người ăn thịt ăn cá.

– Bám vào kinh sách để cãi nhau từng chữ, trong khi chẳng hiểu gì vì không thực hành để hiểu. Kinh sách chỉ là bản đồ. Đường đi thật không phải là bản đồ mà là thực hành mỗi giây mỗi phút trong ngày. Tụng kinh chẳng giúp bạn giác ngộ được.

– Bám vào Niết Bàn như một kéo dài của lòng tham.

– Bám vào Phật như là kẻ cứu rỗi, trong khi bạn mới là kẻ cứu rỗi bạn.

– Bám vào Phật đạo như là tôn giáo khoa học và cho rằng các tôn giáo khác là mê tín.

Thiên hạ bám mà không biết đó là chấp, vì họ thông thấy có nhu cầu “xả bỏ” các thứ tốt.

Thực sự, vô chấp là (1) có thể dùng mọi thứ trên đời – chẳng cần bỏ thứ nào, (2) miễn là đừng bám cứng vào đó nhả không ra.

“Bám cứng” thường có biểu hiệu dễ thấy nhất là người bám cứng thường có thái độ đúng sai (ta đúng, chúng hắn sai), hay thái độ tự xem mình là thánh thiện (self-righteousness, ta thánh thiện, chúng hắn tội lỗi), hay thái độ mất đạo đức, như bám vào rượu đến say sưa mỗi ngày la vợ mắng con, bám vào tiền và kinh doanh dối trá, bám vào chức vụ và giành giật thường xuyên , bám vào gì đó bên ngoài mình (như là kinh sách, hay đi chùa, hay Phật) như là sự cứu rỗi (mà không biết chỉ mình cứu rỗi mình)…

Ưng vô sở trụ, không bám vào đâu. Phật tâm tinh khiết và tự do hoàn toàn, làm bất kì điều gì, dùng bất kì thứ gì, tùy theo lúc, để cứu độ chúng sinh, nhưng không bám cứng vào đâu, vì tất cả mọi thứ trên đời đều là phương tiện/khí cụ để dùng – không thể bám vào cái kéo trong khi công việc đang cần búa.

(1) Tinh khiết và (2) tự do hoàn toàn – tức là không dính cứng vào đâu, không bị giam tù ở đâu. Đó là tâm Phật.

Đọc Kinh Kim Cang thì sẽ thấy điều này rõ như ban ngày. Nhưng hơn 99% quý vị đi chùa chẳng hiểu.

Các bạn nhớ nắm vững điều này, chẳng chỉ vì đó là Phật pháp, mà vì đây là cách sống hiệu quả nhất – dùng tất cả mọi thứ, mọi khí cụ trên đời – và tự do nhất, vì chẳng bám vào khí cụ nào. Chẳng có bao tải nào trên lưng, nên tâm thức hành giả có thể bay cao khắp cả bầu trời.

Tự do đầu tiên và cuối cùng. Chúng ta sinh ra với một tâm thức tự do của trẻ thơ. Và ta lớn lên học bỏ tù tâm thức ta trong nhà tù của đủ mọi thứ song sắt trên đời. Giải thoát là cuối cùng lấy lại được tự do cho tâm thức, trở về tâm thức tự do của trẻ thơ.

Đó là tâm nguyên thủy, bản lai diện mục (mặt mũi nguyên thủy). Đó là tự do đầu tiên và cuối cùng.

Chúc các bạn luôn có tự do.

Mến,

Hoành

© copyright 2019
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Tháng Năm 16, 2019 - Posted by | Buddhism, Thiền, Văn Hóa, Zen | , , , , ,

%(count) bình luận »

  1. Đây là thầy mình chứ đâu. Đang băn khoăn mãi vô tình đọc được mấy bài của “Thầy”: mừng như chết đuối vớ phải cọc.

    Bình luận bởi Tran trong Trinh | Tháng Sáu 9, 2019


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: